Nhãn mỹ phẩm chứa rất nhiều chữ, phần lớn là để bán hàng. Nhưng có bốn thông tin thật sự nói lên điều gì đó, và bạn kiểm được cả bốn trong ba mươi giây khi đứng trước kệ hàng.
Bốn thứ cần nhìn
- Đơn vị chịu trách nhiệm. Tên và địa chỉ nhà sản xuất hoặc đơn vị nhập khẩu phân phối.
- Bảng thành phần. Danh sách đầy đủ, không phải vài dòng nêu bật.
- Hạn sử dụng. Hoặc hạn dùng sau khi mở nắp.
- Nhãn phụ tiếng Việt nếu là hàng nhập khẩu.
Thiếu một trong bốn thứ này là dấu hiệu bạn nên cân nhắc, nhất là với sản phẩm dùng hằng ngày trên mặt.
Bảng thành phần nói gì
Các thành phần thường được liệt kê theo thứ tự hàm lượng giảm dần với những chất chiếm tỷ lệ đáng kể. Điều này có ích: nếu một hoạt chất được quảng cáo rầm rộ nhưng nằm gần cuối danh sách, hàm lượng của nó có thể rất nhỏ.
Bạn không cần hiểu hết các tên hoá học. Chỉ cần quen với vài thành phần mà da bạn từng phản ứng, và tra chúng khi mua sản phẩm mới.
Ghi lại thứ khiến bạn kích ứng
Nếu một sản phẩm gây rát hoặc nổi mẩn, hãy chụp ảnh bảng thành phần và lưu lại. Sau vài lần, bạn sẽ nhận ra có thành phần nào lặp lại không. Đây là cách tự tìm ra tác nhân hiệu quả hơn nhiều so với đoán.
Những từ không có ý nghĩa xác định
- Thiên nhiên, hữu cơ, lành tính.
- Công thức độc quyền, công nghệ đột phá.
- Được bác sĩ khuyên dùng, không nêu rõ ai.
- Kiểm nghiệm lâm sàng, không nêu nghiên cứu nào.
- Không hoá chất, vốn là điều bất khả vì mọi thứ đều là hoá chất.
Những cụm này không sai về mặt pháp lý nhưng cũng không cho bạn thông tin nào kiểm chứng được.
Hương liệu
Mùi thơm làm sản phẩm dễ chịu hơn khi dùng, nhưng hương liệu cũng là nhóm gây kích ứng khá phổ biến. Nếu da bạn nhạy cảm, hãy thử các sản phẩm không hương liệu và xem có khác biệt không.
Hạn dùng sau khi mở nắp
Ký hiệu hình hũ mở nắp kèm một con số và chữ M cho biết sản phẩm nên dùng hết trong bao nhiêu tháng sau khi mở. Điều này quan trọng với các sản phẩm bạn dùng chậm. Hãy ghi ngày mở nắp lên đáy hũ bằng bút.
Bảo quản
Để nơi mát, tránh ánh nắng trực tiếp, đóng nắp kín. Để chai lọ trên bệ cửa sổ hoặc trong xe máy giữa trưa làm sản phẩm biến chất nhanh hơn nhiều so với hạn ghi trên nhãn.
Dấu hiệu sản phẩm đã hỏng
- Đổi màu so với lúc mới mở.
- Đổi mùi, có mùi chua hoặc mùi lạ.
- Tách lớp, vón cục.
- Kết cấu loãng hơn hoặc đặc hơn hẳn.
Gặp bất kỳ dấu hiệu nào, hãy bỏ đi. Sản phẩm biến chất có thể gây kích ứng hoặc nhiễm khuẩn.
Bao bì cũng là thông tin
Với các hoạt chất dễ bị phân huỷ bởi ánh sáng và không khí, bao bì kín và tối thường tốt hơn hũ miệng rộng. Hũ miệng rộng còn khiến bạn đưa tay vào mỗi lần dùng, đưa vi khuẩn vào sản phẩm.
Những cụm có ý nghĩa tương đối
Các ghi chú như đã kiểm nghiệm trên da nhạy cảm hoặc không gây bít tắc cho biết nhà sản xuất có thực hiện một số thử nghiệm nhất định. Chúng hữu ích như một chỉ dấu, nhưng không bảo đảm da bạn sẽ hợp. Da bạn vẫn là thước đo cuối cùng.
Thử trước khi dùng cả mặt
Với sản phẩm mới, bôi một lượng nhỏ ở vùng kín như sau tai hoặc góc hàm trong vài ngày. Nếu không có phản ứng, mới dùng cho cả mặt. Bước này mất vài ngày và tiết kiệm cho bạn cả tháng khắc phục hậu quả.
Mua ở đâu
Ưu tiên nơi bán chính hãng hoặc nhà thuốc, nơi có hoá đơn và đổi trả được. Với sản phẩm bán qua mạng xã hội không rõ đơn vị, bạn không có gì để đối chiếu nếu hàng khác với mô tả.
Giá và chất lượng
Không có mối liên hệ chắc chắn. Nhiều sản phẩm cơ bản giá vừa phải có công thức tốt và phù hợp với đa số. Hãy chọn theo sự phù hợp với da bạn và theo nguồn gốc rõ ràng, đừng chọn theo giá.
Khi da phản ứng với một sản phẩm
Ngưng ngay, không thêm sản phẩm khác lên trên để chữa. Quay về tối giản trong vài ngày. Nếu phản ứng nặng hoặc kéo dài, hãy đi khám và mang theo sản phẩm cùng bảng thành phần.
Tóm lại
Kiểm bốn thứ: đơn vị chịu trách nhiệm, bảng thành phần, hạn dùng, nhãn phụ tiếng Việt. Bỏ qua các từ quảng cáo không kiểm chứng được. Ghi lại thành phần từng khiến bạn kích ứng, thử vùng nhỏ trước, và mua ở nơi có hoá đơn.
Câu hỏi thường gặp
Thông tin nào bắt buộc phải có trên nhãn?
Tên sản phẩm, thành phần, tên và địa chỉ đơn vị chịu trách nhiệm, hạn sử dụng hoặc hạn dùng sau mở nắp, và với hàng nhập thì phải có nhãn phụ tiếng Việt. Thiếu những thứ này là dấu hiệu cần cân nhắc.
Bảng thành phần sắp xếp theo thứ tự nào?
Thường theo thứ tự hàm lượng giảm dần với các thành phần chiếm tỷ lệ đáng kể. Vì vậy thứ được quảng cáo rầm rộ mà nằm gần cuối danh sách thì hàm lượng có thể rất nhỏ.
Nhãn ghi thiên nhiên hay hữu cơ có bảo đảm an toàn không?
Không. Đây không phải là bảo chứng về độ an toàn hay hiệu quả, và nhiều thành phần tự nhiên vẫn gây kích ứng. Hãy nhìn vào thông tin nhà sản xuất và bảng thành phần thay vì nhìn vào từ quảng cáo.
Hàng xách tay không có nhãn phụ thì sao?
Bạn không có cách kiểm chứng nguồn gốc và điều kiện bảo quản, và không có ai chịu trách nhiệm nếu có vấn đề. Với sản phẩm dùng lâu dài trên mặt, đây là rủi ro không đáng đánh đổi.