Một ca mổ suôn sẻ không bắt đầu vào buổi sáng ngày mổ. Nó bắt đầu từ vài tuần trước, với những việc nhỏ mà nếu bỏ sót thì hoặc ca bị hoãn, hoặc quá trình hồi phục vất vả hơn cần thiết. Đây là danh sách theo mốc.
Vài tuần trước
- Hoàn tất buổi tư vấn với đúng bác sĩ sẽ mổ, và xin ý kiến thứ hai nếu cần.
- Làm xét nghiệm tiền phẫu theo chỉ định.
- Khám tiền mê với bác sĩ gây mê.
- Hỏi rõ thuốc nào cần ngưng và ngưng từ khi nào.
- Nếu hút thuốc, hỏi bác sĩ về việc ngưng và bắt đầu càng sớm càng tốt.
- Sắp xếp nghỉ làm, cộng thêm vài ngày dự phòng.
- Đọc và giữ một bản cam kết cùng hợp đồng.
Vài ngày trước
- Xác nhận lại giờ, địa điểm mổ, và tên bác sĩ thực hiện.
- Xác nhận người đưa đi và đón về.
- Mua sẵn thuốc theo đơn nếu bác sĩ dặn, cùng đồ dùng cần cho chăm sóc.
- Chuẩn bị nhà: gối kê cao, đồ ăn dễ chế biến, nước uống, chỗ nằm thoáng.
- Tự chụp ảnh trước ở nhiều góc, ánh sáng tự nhiên, ghi ngày.
- Không uống rượu bia.
Đêm trước
- Nhịn ăn uống đúng theo giờ bệnh viện dặn.
- Tắm gội sạch theo hướng dẫn.
- Ngủ sớm, đừng thức khuya lo lắng.
- Chuẩn bị sẵn túi đồ để sáng không phải cuống.
- Tháo sẵn trang sức, để móng tay không sơn nếu được dặn.
Mang gì theo
- Giấy tờ tuỳ thân, thẻ bảo hiểm nếu có.
- Toàn bộ kết quả xét nghiệm và hồ sơ.
- Danh sách hoặc ảnh chụp các hộp thuốc đang dùng.
- Quần áo rộng, dễ mặc, cài nút phía trước.
- Đồ vệ sinh cá nhân cơ bản.
- Điện thoại và sạc.
- Một ít tiền mặt.
Mặc quần áo cài nút phía trước là chi tiết nhỏ nhưng rất có ích với phẫu thuật vùng mặt và vùng ngực, vì bạn sẽ khó chui đầu qua áo trong những ngày đầu.
Sáng ngày mổ
- Không ăn, không uống nếu chưa được phép, kể cả một ngụm nước.
- Uống thuốc mà bác sĩ đã dặn phải tiếp tục, với chút nước nếu được cho phép.
- Không trang điểm, không dùng nước hoa, không sơn móng.
- Đến sớm hơn giờ hẹn.
- Báo ngay nếu bạn bị cảm, sốt, hoặc thấy không khoẻ.
Chu kỳ kinh nguyệt và ngày mổ
Với nhiều phẫu thuật, bác sĩ sẽ hỏi về chu kỳ khi xếp lịch. Hãy nói thật ngày dự kiến để họ cân nhắc, và báo ngay nếu có khả năng bạn đang mang thai. Đây là thông tin y khoa bình thường, không phải chuyện riêng tư cần giấu.
Đừng ăn kiêng gấp trước mổ
Nhiều người muốn giảm cân nhanh trước ngày mổ. Đây là việc phản tác dụng: cơ thể thiếu dinh dưỡng thì lành vết thương kém hơn và dễ mệt hơn sau mổ. Ăn đủ chất trong những tuần trước là cách chuẩn bị tốt hơn nhiều.
Bị ốm trước ngày mổ thì sao
Hãy báo, đừng giấu để mổ cho bằng được. Một đợt nhiễm trùng hô hấp đang diễn ra làm tăng rủi ro khi gây mê. Hoãn lại vài tuần là chuyện bình thường và là quyết định đúng.
Xác nhận trước khi vào phòng mổ
Ngay trước khi bắt đầu, xác nhận: đúng bác sĩ sẽ mổ, đúng vùng và đúng kỹ thuật đã thống nhất, đúng vật liệu nếu có. Nhiều nơi có quy trình xác nhận chính thức và bạn nên tham gia vào đó một cách chủ động.
Sắp xếp người chăm
Cần một người đưa đi, một người đón về, và một người ở cùng ít nhất ngày đầu. Có thể là cùng một người. Người đó cần biết dấu hiệu bất thường và biết gọi ai. Hãy gửi cho họ bản hướng dẫn chăm sóc trước.
Chuẩn bị nhà cửa
Dọn sẵn chỗ nằm với gối kê cao, để những thứ hay dùng trong tầm tay, chuẩn bị đồ ăn dễ ăn và dễ nấu, kiểm tra nhà tắm có chỗ bám không. Những việc này làm trước thì hai ngày đầu sẽ nhẹ hơn nhiều.
Trước khi rời bệnh viện phải hỏi
- Dấu hiệu nào phải quay lại ngay.
- Gọi số nào ngoài giờ hành chính.
- Lịch tái khám và lịch cắt chỉ nếu có.
- Chăm sóc vết mổ cụ thể thế nào.
- Kiêng gì và trong bao lâu.
- Thuốc uống thế nào và trong bao lâu.
Xin tất cả bằng văn bản. Sau gây mê bạn sẽ không nhớ hết những gì được dặn miệng.
Chuẩn bị tinh thần cho giai đoạn đầu
Hãy biết trước rằng những ngày đầu bạn sẽ thấy khác với hình dung: sưng nhiều, khó chịu, và chưa thấy kết quả. Nhiều người trải qua một giai đoạn hối hận ngắn. Biết trước để không hoảng, và tránh đưa ra quyết định lớn nào trong lúc đó.
Giữ toàn bộ giấy tờ
Tường trình phẫu thuật, hoá đơn, đơn thuốc, thông tin vật liệu đã dùng. Chụp ảnh và lưu vào một thư mục. Đây là hồ sơ bạn sẽ cần nếu về sau có vấn đề hoặc cần chỉnh sửa.
Tóm lại
Chuẩn bị theo ba mốc: vài tuần trước cho khám và xét nghiệm, vài ngày trước cho sắp xếp và mua sắm, đêm trước cho nhịn ăn và nghỉ ngơi. Phải có người đưa về và ở cùng. Trước khi ra viện, xin bằng văn bản danh sách dấu hiệu bất thường và số gọi ngoài giờ.
Câu hỏi thường gặp
Nên xin nghỉ làm bao nhiêu ngày?
Tuỳ loại phẫu thuật và tính chất công việc. Hãy hỏi bác sĩ mốc cụ thể rồi cộng thêm vài ngày dự phòng, vì tốc độ hồi phục mỗi người mỗi khác và không ai đoán trước được.
Có bắt buộc phải có người đưa về không?
Có. Sau gây mê hoặc an thần, bạn không được tự lái xe và không nên ở một mình trong ngày đầu. Nếu không sắp xếp được người, hãy dời lịch mổ.
Trước ngày mổ nên ăn uống thế nào?
Ăn uống bình thường và đủ chất trong những ngày trước, rồi nhịn đúng theo khoảng thời gian bệnh viện dặn tính từ bữa cuối. Không tự ăn kiêng hay uống thuốc giảm cân trước mổ.
Cần hỏi gì trước khi rời bệnh viện?
Dấu hiệu nào phải quay lại ngay, gọi số nào ngoài giờ, lịch tái khám, cách chăm sóc vết mổ, và những gì cần kiêng. Xin bằng văn bản, đừng chỉ nghe dặn miệng.