Có người tới tận nhà, giá bằng một phần ba phòng khám, làm nhanh gọn, không ai biết. Ba điểm hấp dẫn đó giải thích vì sao dịch vụ thẩm mỹ lưu động vẫn tồn tại dù ai cũng nghe nói là nguy hiểm. Bài này nói cụ thể nguy hiểm nằm ở đâu, để bạn từ chối bằng lý do chứ không bằng lời khuyên chung chung.
Ba thứ thiếu cùng lúc
- Vô khuẩn. Phòng khách không phải phòng thủ thuật. Không khí, bề mặt, dụng cụ đều không được kiểm soát.
- Phương tiện xử trí. Khi phản ứng nặng xảy ra, thứ cần là thuốc cấp cứu, oxy, và phương tiện hỗ trợ hô hấp, có sẵn trong tầm tay.
- Người đủ chuyên môn. Nhận ra dấu hiệu sớm và xử trí đúng trong vài phút đầu là việc cần đào tạo y khoa.
Thiếu một trong ba đã là rủi ro. Thiếu cả ba là đánh cược.
Biến cố xảy ra nhanh tới mức nào
Phản ứng dị ứng nặng có thể diễn tiến trong vài phút kể từ khi tiếp xúc. Trong khoảng thời gian đó, gọi cấp cứu là việc đúng nhưng xe chưa kịp tới. Chính vì vậy quy định mới yêu cầu nơi thực hiện phải có sẵn phương tiện xử trí, chứ không phải vì thủ tục hành chính.
Tắc mạch: rủi ro riêng của tiêm chất làm đầy
Nếu chất được tiêm vào lòng mạch hoặc chèn ép mạch, vùng da tương ứng có thể thiếu máu nuôi. Ở một số vị trí trên mặt, hậu quả có thể rất nặng, kể cả ảnh hưởng tới thị lực. Xử trí cần được thực hiện càng sớm càng tốt bởi người có chuyên môn và có sẵn thuốc phù hợp. Đây là lý do vị trí tiêm và kiến thức giải phẫu quan trọng đến vậy.
Nhiễm trùng
Khi hàng rào da bị phá vỡ ở môi trường không kiểm soát, vi khuẩn có đường vào. Nhiễm trùng vùng mặt có thể lan nhanh và để lại sẹo vĩnh viễn. Điều trị thường dài và tốn kém hơn nhiều lần khoản tiền đã tiết kiệm được.
Không biết mình được tiêm cái gì
Với dịch vụ lưu động, sản phẩm thường không có hộp, không nhãn, không số lô, hoặc được chiết ra từ lọ lớn. Khi có biến chứng, việc bác sĩ không biết chất gì đang nằm trong mô của bạn làm cho việc xử trí khó hơn rất nhiều. Đây là hậu quả ít người nghĩ tới nhưng rất thực tế.
Không ai chịu trách nhiệm
Khi có chuyện, người thực hiện lưu động thường không liên lạc được, không có cơ sở đăng ký, không có hồ sơ. Bạn không có hoá đơn, không có hợp đồng, không có tên đơn vị để khiếu nại. Toàn bộ chi phí điều trị và toàn bộ hậu quả thuộc về bạn.
Lập luận thường nghe và cách trả lời
- Chị làm cho cả trăm người rồi. Số lần trót lọt không làm giảm rủi ro lần này; nó chỉ có nghĩa là chưa tới lượt.
- Hàng chuẩn, hàng xách tay chính hãng. Không có nhãn, không có hoá đơn thì không có gì chứng minh, và cũng không biết được bảo quản ra sao.
- Chỉ một chút thôi, không sao đâu. Rủi ro phản ứng và tắc mạch không tỉ lệ thuận với liều lượng.
- Ở phòng khám cũng người đó làm thôi. Khác ở chỗ phòng khám có phương tiện xử trí và có trách nhiệm pháp lý.
Làm tại khách sạn hoặc căn hộ thuê
Mô hình này phổ biến với các chuyến lưu động ngắn ngày, đôi khi kèm danh xưng chuyên gia nước ngoài. Đặc điểm chung là làm xong thì đi, và bạn không còn ai để tìm khi cần theo dõi hoặc xử lý. Ngay cả khi người thực hiện có chuyên môn thật, địa điểm vẫn không đạt điều kiện.
Tiệc làm đẹp tại gia
Một nhóm bạn tụ lại, có người tới làm cho cả nhóm. Không khí vui vẻ làm mọi người bớt cảnh giác, và việc nhiều người cùng làm tạo cảm giác an toàn giả. Thực tế đây vẫn là thủ thuật y khoa thực hiện ngoài cơ sở y tế.
Nếu đã lỡ làm
- Ghi lại ngày giờ, vị trí đã tiêm, tên người làm, mọi thông tin về sản phẩm nếu có.
- Theo dõi sát trong những ngày đầu.
- Đi khám ngay nếu có đau tăng dần, sưng lan rộng, da đổi màu hoặc trắng bệch, nổi bóng nước, sốt, hoặc bất kỳ thay đổi thị lực nào.
- Đừng chờ xem sao và đừng tự xử lý tại nhà.
- Đừng quay lại người đã làm cho bạn để nhờ sửa.
Đi khám ở đâu khi có biến chứng
Tới cơ sở y tế có chuyên khoa phù hợp, hoặc bệnh viện nếu triệu chứng nặng. Nói thật toàn bộ những gì đã làm, kể cả khi bạn ngại. Bác sĩ cần thông tin để xử trí, không phải để phán xét, và giấu thông tin chỉ làm chậm việc điều trị.
Chi phí thật của lựa chọn rẻ
Khoản tiết kiệm được thường rất nhỏ so với chi phí điều trị một biến chứng, chưa kể thời gian, đau đớn và hậu quả thẩm mỹ vĩnh viễn. Khi tính tổng, lựa chọn rẻ hầu như luôn là lựa chọn đắt nhất.
Tóm lại
Dịch vụ xâm lấn phải thực hiện tại cơ sở được cấp phép, đúng địa chỉ trên giấy phép, bởi người có chứng chỉ hành nghề, ở nơi có sẵn phương tiện xử trí cấp cứu. Không có ngoại lệ cho sự tiện lợi, cho giá rẻ, hay cho lời giới thiệu của người quen.
Câu hỏi thường gặp
Người quen giới thiệu và đã làm nhiều người thì có an toàn hơn không?
Không. Số lần làm trót lọt không làm giảm rủi ro của lần tiếp theo, vì rủi ro nằm ở chỗ khi biến cố xảy ra thì không có phương tiện xử trí. Một lần là đủ để hậu quả nghiêm trọng.
Vì sao tiêm tại nhà lại nguy hiểm hơn tại phòng khám?
Vì ba điều thiếu cùng lúc: điều kiện vô khuẩn, phương tiện cấp cứu tại chỗ, và người đủ chuyên môn để nhận ra rồi xử trí phản ứng trong vài phút đầu.
Nếu chỉ tiêm một lượng nhỏ thì sao?
Lượng nhỏ vẫn có thể gây phản ứng nặng, và vẫn có thể gây tắc mạch nếu vào sai vị trí. Mức độ rủi ro không tỉ lệ thuận với lượng được tiêm.
Đã lỡ làm rồi thì nên làm gì?
Theo dõi sát và đi khám ngay tại cơ sở y tế nếu có đau tăng, sưng lan, đổi màu da, mờ mắt hoặc sốt. Mang theo mọi thông tin về sản phẩm đã tiêm nếu có, vì điều đó giúp bác sĩ xử trí.